In 2017 besloot gemeente Gilze en Rijen tot de sloop van zwembad Tropical en sporthal Margriethal. Zowel het zwembad als de sporthal waren aan vervanging toe. Na de sloop speelde vandalisme en drugsoverlast de gemeente parten op deze locatie. Het parkeervraagstuk in de buurt en de kansen en noden tot klimaatbestendig ontwerp van gebouwen en de openbare ruimte leidde tot een integrale plan voor de nieuwbouw van de gymzaal en een nieuw woongebouw.
Stedenbouwkundige visie
Diederendirrix heeft in eerste instantie een stedenbouwkundige visie gemaakt voor de gemeente waarin we de bosrijke kwaliteit van het kavel als uitgangpunten hebben genomen. De omvang van de kavel, de potentie van de locatie en de kracht van multifunctionaliteit leidde tot een nieuwe sport- en woonomgeving. De twee nieuwe gebouwvolumes staan op een ontspannen wijze op het kavel tussen het restant bos van de Vijfeiken, in de jaren 70 voor het grootste deel gekapt om de woonwijk aan te leggen. Een netwerk van langzame verkeersroutes voor voetgangers en fietsers – niet in de laatste plaats voor de grote gebruikersgroepen van het basisonderwijs, ontsluiten de nieuwe functies op de kavel.
![2011-20220405_Photo---1_(beeld-marseille-buiten)_1600](https://www.diederendirrix.nl/website/wp-content/uploads/2024/06/2011-20220405_Photo-1_beeld-marseille-buiten_1600-800x500.jpg)
Nieuwe stedenbouwkundige lay-out met de nieuwe sporthal en het woongebouw. Beeld: Marseille Buiten
Ontwerp gymzaal
De organisatie van de gymzaal heeft ten doel zoveel mogelijk van de gevel van een vaak gesloten gebouwtypologie te activeren, maar toch een compact gebouw te maken. De volumeopbouw is erop gericht het hoge volume van de zaal zoveel mogelijk in schaal te verzachten richting de omliggende bebouwing. De laagbouw met de entree, kleedruimten, bergingen en andere aanverwante ruimten is daarom aan drie zijden rondom het zaalvolume gevouwen.
De gymzaal bestaat uit een tweetal koppelbare sportruimten van 15 x 28 m met alle sportvoorzieningen voor bewegingsonderwijs, met o.a. klimrekken, klimtouwen, (ophijsbare) basketbalwanden en boulderwanden voorzien van voldoende daglicht. Beide sportruimten worden bediend door een lange aaneengesloten berging. De zaal voldoet aan de eisen van de KVLO.
Overdag gebruiken leerlingen en docenten uit het basisonderwijs de zalen, in de avonduren is het domein van diverse sportverenigingen, waaronder: volleybal, zaalhockey, judo en badminton. Elk zaaldeel heeft twee kleed- en wasruimten die direct vanuit de hoofdentree via een daglichtrijke corridor zijn te bereiken. Een luifel aan de zuidzijde beperkt de zoninstraling en faciliteert droog wachten van ouders of grotere schoolklassen aan de voorzijde van het gebouw.
Inclusiviteit
De gemeente Gilze en Rijen hecht grote waarde aan een inclusieve samenleving waarin iedereen de kans heeft zich maximaal en gelijkwaardig te ontplooien. In samenwerking met een team van ervaringsdeskundigen vanuit de gemeente heeft diederendirrix het ontwerp uitgerust op gebruikers met een lichamelijke beperking. Twee van de vier kleedruimten – en alle doorgangen van de hoofdentree naar de sportruimten – zijn uitgelegd op gebruik met sportrolstoelen. Daarnaast is er een separaat MIVA-toilet en een separate MIVA-kleed/wasruimte. Ook het ontvluchtingsconcept houdt rekening met voldoende brede vluchtroutes vanuit alle integraal toegankelijke ruimten – inclusief het buitenterrein.
Duurzaam, klimaatbestendigheid en circulair
In het gebouwontwerp en het ontwerp van de openbare ruimte staan duurzaamheid, circulariteit, klimaatbestendigheid en gebruikscomfort hoog op de agenda. Het gebouw heeft een compacte gebouwvorm met een goede open-dicht-verhouding. De zaal wordt gebouwd als een staalconstructie met kalkzandstenen indelingen voor de laagbouw. De gevels hebben een hoge luchtdichtheid.
Uit berekening van de installaties is het niet noodzakelijk is om koeling in het gebouw toe te passen. De installaties zijn echter wel voorbereid op een toekomstige aanpassing. Het dak is vol gelegd met PV-cellen; veel meer dan vanuit de BENG vereist is. Het energielabel is A+++.
In de gymzaal is gezocht naar de toepassing van circulaire materialen. In de sportruimte is een akoestische wandafwerking toegepast die is vervaardigd uit gerecyclede PET-flessen bekleed met vilt.
De openbare ruimte wordt naar ontwerp van Marseille Buiten ingericht als een groene parkruimte met meanderende wandelpaden voor voetgangers en fietsers, omgeven door de groene bosranden van het kavel waarin de bestaande bomen zijn behouden. Alle parkeervakken worden uitgevoerd met een halfopen verharding, de daken van de laagbouw als sedumdaken. Dit betekent een enorme ontharding van de openbare ruimte waarin het regenwater langer kan worden vastgehouden ten gunste van alle flora- en fauna en een beperking van de hittestress. In de gevel van de gymzaal zijn nestkastvoorzieningen ingemetseld voor vogels. Zo is de gymzaal een fijn gebouw voor mens en dier.
Woongebouw
Het nieuwe woongebouw is op basis van een marktconsultatie vergund aan ontwikkelaar JA. Van Gisbergen in combinatie met Van Beijsterveldt & Gommers Architecten. Zij hebben het woningbouwplan momenteel in lijn van de stedenbouwkundige visie uitgewerkt. Start bouw is medio 2025.
Projectgegevens- Projectplaats
- 5121 TM Rijen
- Einddatum
- december 2023
- Opdrachtgever(s)
- Gemeente Rijen
- Type opdrachtgever(s)
- Overheid
- Omvang
- 1465 m2
- Programma(’s)
- Sporten
- Typologie(ën)
- Sportaccommodatie
- Discipline(s)
- Architectuur
- Soort opdracht
- Nieuwbouw
- Fotografie
- Frank Hanswijk
- Team
- Niels Ponjee Marco de Groot Thijs Swinkels Kay Waelen
![Niels Ponjee](https://www.diederendirrix.nl/website/wp-content/uploads/2024/09/Niels-Ponjee-2024_1600-400x250.jpg)